تبلیغات
سدژ ؛ سایت تخصصی شهرستان خمینی شهر - سده - مطالب لهجه و گویش سده ای
هموطن گرامی، به سایت سدژ، سایت مردم شهیدپرور شهرستان خمینی شهر خوش آمدید. تمام تلاش دست اندرکاران سایت سدژ اینست که خمینی شهر را آنگونه که هست به جهانیان بشناساند، نه کمتر نه بیشتر. امیدواریم بتوانیم اخبار، اطلاعات و مطالب مورد نیاز شما را در اختیارتان قرار دهیم. این سایت با آدرس سده دات آی آر قابل دسترسی می باشد: sede.ir منتظر انتقادات و پیشنهادات سازنده شما گرامیان هستیم. سایت سدژ، سایت هر خمینی شهری

تاریخ : دوشنبه 28 فروردین 1391

بدلیل استقبال مخاطبان از ارائه لغات اصیل خمینی شهری - سده ای - قسمت دوم این لغات تقدیم می گردد:

 

کلمه در سده قدیم

معنا در سده جدید

خار کردن

  شانه زدن

کوری کردن

کم کردن

کز کردن

یک گوشه نشستن

لجن مال

خراب کردن

کنس

خسیس

پیش کردن

بستن به گونه ای که در کامل بسته نباشد

پنداری

گمان کردن

واگو

نگران کردن

تمون

شلوار

همچیکو

وقتی که

ناغافل

یکدفعه

دولاب

کمد دیواری

اون محلیه

آن موقع

نوا

ادا

دلنگون

آویزان

جخ

تازه

کمیزه

خربزه نرسیده

آتیش دلاله

دم جنبانک

نازن

لوس




طبقه بندی: لهجه و گویش سده ای، 
برچسب ها: خمینی شهر، دستور زبان سده ای خمینی شهری، لهجه و گویش سده ای، گویش و لهجه شناسی اصفهانی، ادبیات سده ای و اصفهانی، سایت خمینی شهری سدژ، سدژ، لغات و اصطلاحات سده ای، کلمات قدیمی خمینی شهر، زبان ولاتی، زبان سده ای،
ارسال توسط غزل خانم
تاریخ : دوشنبه 21 فروردین 1391

کلماتی وجود دارند که اکنون کاربرد بسیار کمی در سده دارند اما جزو کلمات قدیمی این دیار هستند و به خودی خود قدمت این شهر را هویدا می کنند و جزئی از تاریخ و فرهنگ این شهر هستند ؛ تعدادی از این کلمات به شرح زیرند:


کلمه در سده قدیم

معنا در سده جدید

اورچینا

پلکان

کجی

دکمه

ارسی

کفش

گالش

کفش زنانه

گیوه

کفش مردانه

یل

کت

پاکش

شلوار

چارقد

روسری

چاچب

شال

دستک

حوض آب

مجمعه

سینی بزرگ

کتقچق

چوبی که برای شستن لباس به کار می رفته است

تاپو-تاچه

محل نگهداری گندم

تاپوچی

چیزی مانند گهواره

هون باه

کلمه انکار

مل

کنار

اوراقی

داس

دابولی

جعبه ای برای حمل بار

انگلی

انگشت

تنکه

شورت

تاس

ظرف آب حمام

اندشتی

تشک

کیله

پیمانه

تاره

ظرف ماست

کماجدان

قابلمه

جلنبلی

به هم ریخته و آشفته

اشتویی

عجله

آلنجه

نوعی قفل درب خانه که از داخل بسته می شود

کلون

نوعی قفل درب باغ که از داخل بسته می شود

گاله

محل نگهداری کود

گالوا

محل نگهداری کاه

زلو

فرش یا گلیم

مکینه

چاه آبی که دارای موتور خانه است

خرند

حیاط

چوری

جوجه

ولیمه

شام و ناهار عروسی

چوئه

نوعی ماده طبیعی برای شستشو-چیزی مثل پودر لباسشویی کنونی

نواقل

ماموران مالیات دولت

چلوندن

فشار دادن

پشت آوردن

پس دادن

ورجیگستن

پریدن

ورمالیدن

فرار کردن

واکندن

پارسنگ کردن

قیسی

میوه خشک شده

آردچی

آسیاب دستی

 




طبقه بندی: لهجه و گویش سده ای، 
برچسب ها: خمینی شهر، دستور زبان سده ای خمینی شهری، لهجه و گویش سده ای، گویش و لهجه شناسی اصفهانی، دستور زبان اصفهانی، ادبیات سده ای و اصفهانی، سایت خمینی شهری سدژ، سدژ، لغات و اصطلاحات سده ای، کلمات قدیمی خمینی شهر،
ارسال توسط غزل خانم
قاعده بدل تاء به دال:

در گویش سده ای، وقتی که تلفظ دقیق حرف تاء سخت است، این حرف به دال بدل و تلفظ می گردد.

مثال: بذار کُمَکِد کنم.
معنا: اجازه بده کمکت (به شما کمک) کنم.

مثال: این شیکَمِدا نیگر دار انقذه هله هوله نخور.
معنا: شِکَمَت را نگه دار و اینقدر تنقلات نخور.

قاعده بدل دال به تاء:

بر خلاف قاعده فوق، در زبان عامیانه، گاهی دال به تاء تبدیل می گردد. اینکار علاوه بر راحتی در تلفظ، نوعی تاکید را نیز می رساند.

مثال: توپ بره تو شیکمد الای کارت بوخوری.
معنا: توپ به شکمت برود (این جمله دعایی منفی محال الوقوع، موقعی بکار می رود که شخص در خوردن زیاده روی می کند و گوینده اصلا وقوع چنین دعایی را مد نظر ندارد!) الهی کارد بخوری (این هم یک جمله دعایی شبیه جمله قبلی است).
توضیح: در این دو جمله دو قاعده متضاد فوق الذکر، به صورت همزمان بکار رفته است.

قاعده بدل تاء به پوچ (حذف تاء):

زیاد پیش می آید که تلفظ تاء به صورت دقیق، سخت است مخصوصا موقعی که حرف تاء و حرف ماقبل آن ساکن داشته باشد، در اینصورت حرف تاء کاملا حذف می شود و تلفظ نمی گردد.

مثال: من رفتم هفصد دسگا خونه دایزه با بچه هاش هفسنگ بازی کردم.
معنا: من به خانه خاله در هفتصد دستگاه رفتم و با بچه هایش هفت سنگ بازی کردم.
توضیح: در این مثال سه بار قاعده بدل تاء به پوچ و یکبار بدل هـ به پوچ
بکار رفته است.



طبقه بندی: نوشته های طنز سده ای،  لهجه و گویش سده ای، 
برچسب ها: خمینی شهر، دستور زبان سده ای خمینی شهری، لهجه و گویش سده ای، گویش و لهجه شناسی اصفهانی، دستور زبان اصفهانی، ادبیات سده ای و اصفهانی، سایت خمینی شهری سدژ،
ارسال توسط غزل خانم
تاریخ : چهارشنبه 2 فروردین 1391
قصد داریم با نگاهی طنز و البته دقیق، مبحث زبان سده ای را مورد بررسی قرار دهیم. البته پیش از این نیز لغات قدیمی سده ای را ارائه کردیم که استقبال ویژه ای از آن به عمل آمد ولی در این سلسله مباحث، علاوه بر ارائه لغات جدید سده ای، سعی می کنیم  برخی قواعد زبانی را نیز با چاشنی طنز ارائه کنیم.
لازم به ذکر است که به هیچ وجه ادعا نمی شود این لغات و قواعد خاص سده است و ممکن است در سایر شهرستانها، از جمله اصفهان که تشابهات زیادی با سده دارد نیز این موارد کاربرد داشته باشد.

قاعده بدل، قاعده ای است که طی آن، یکی از حروف در تلفظ به حرف دیگری تبدیل می شود.

قاعده بدل ر به لام:

گاهی اوقات برای راحتی در تلفظ، حرف ر به حرف لام تبدیل می گردد.
مثال: بلگ و بار درختا سبز شدس.
معنا: برگ درختان سبز شده است

مثال: وای مالمالی.... (همراه با جیغ زن)
معنا: وای مارمولک.....(در این موقع مرد سده ای باید کفش به دست حاضر باشد)
توضیح: مارمولک طبق قاعده بدل به مالمولک و سپس طبق قاعده بدل واو به الف به مالمالک تبدیل می گردد که مالمالک در برخی گویش ها مالمالی هم تلفظ می شود.

مثال: دارند پشت بومشون را قیلوگونی میکونند.
معنا: در حال قیر و گونی کردن (مشابه ایزوگام) پشت بام هستند.
توضیح: در گویش اصفهانی قیلاگونی تلفظ می شود.

مثال: حلارت بدنش بالا رفتس.
معنا: حرارت (دمای) بدنش بالا رفته است.
توضیح: معمولا این کاربرد مخصوص افراد مسن و سالخورده است.

مثال: چقذه چاییت قیلیه؟
معنا: چقدر چایی سنگین (به رنگ قیر) است؟
توضیح: چون مردم سده به شدت چایی خور هستند باید در دم کردن چایی مهارت خاصی داشته باشید و هرگز نمی توانید یک چایی جوشیده را بجای چای تازه دم قالب کنید حتی اگر فقط یک قل خورده باشد.



طبقه بندی: نوشته های طنز سده ای،  لهجه و گویش سده ای، 
برچسب ها: خمینی شهر، دستور زبان سده ای خمینی شهری، لهجه و گویش سده ای، گویش و لهجه شناسی اصفهانی، دستور زبان اصفهانی، ادبیات سده ای و اصفهانی، سایت خمینی شهری سدژ،
ارسال توسط غزل خانم
تاریخ : سه شنبه 25 دی 1386
لغت به سدهی معنای کلمه
تنباته      گوجه فرنگی
آلوچه  گوجه سبز
بکوریچی استخوان نازک
یانه  آون بزرگ
پُری  خیلی - زیاد
هزاری خیلی
 دشخار سخت
جعده راه
 یه پسا ممکن است
پسین عصر
خوندل نگران
محکمه دادگاه
تیسوندن  تفت دادن
کر و وج تولید مثل
دایزه  خاله
در ادامه معرفی لغات جالب وشیرین سده ای امروز پانزده کلمه جدید را براتون مینویسم که اگه اومدید شهر ما بتونین اگه خواستید به زبان محلی هم صحبت کنید.

              

 




طبقه بندی: لهجه و گویش سده ای، 
ارسال توسط ناصر پریشانی
تاریخ : شنبه 15 دی 1386
خب عزیزان میخوام  واستون بگم که توی سده اقوام همیدیگر را چطوری صدا میکنند.

بسوره پدر زن
خارسو مادر زن
دایزه خاله
آلولت برادر زن
آواجی خواهر
هم ریش باجناق
یاد جاری



طبقه بندی: لهجه و گویش سده ای، 
ارسال توسط ناصر پریشانی
تاریخ : شنبه 15 دی 1386

جوانان خمینی شهری همه از با این الفاظ آشنا هستند فقط برای یادآوری و همچنین سایر هموطنان نام میبریم

 

لغت به سدهی معنای کلی
کت کنه جوجه تیغی
مارمالی مارمولک
قلاق  کلاغ
قلاق جاره کلاغ زنگی
فاشه شاهین
موسوره موش کور
زار زنبور وحشی
قور وقوری سار

:سار



طبقه بندی: لهجه و گویش سده ای، 
ارسال توسط ناصر پریشانی
تاریخ : جمعه 14 دی 1386
خب عزیزان طبق در خواست چند تا از عزیزان که بازم از این 

کلمات محلی را درخواست کرده بودند این پست را گذاشتم

کلمه معنی
ربی جهت
کوکوری اوج آسمان
حل ندار بیمار
توتک مرغ کوچک
ایندشتی  زیر انداز
کَرت دفعه
شولات غوغا کردن
قرق وشوم آشفته
کالاشی ته دیگ



طبقه بندی: لهجه و گویش سده ای، 
ارسال توسط ناصر پریشانی
آخرین مطالب